بانک مرکزی در پیش‌نویس مرداد ۱۴۰۵ حداقل سرمایه پرداخت‌یار را پنج برابر کرده و برای نوع دوم ارائه خدمت حساب‌یاری را پیش‌بینی کرده است. این سند هنوز نهایی نشده است.
حداقل سرمایه پرداخت‌یار در پیش‌نویس «ضوابط اجرایی تأسیس، فعالیت، انحلال و نظارت بر شرکت‌های پرداخت‌یار» که بانک مرکزی آن را با تاریخ مرداد ۱۴۰۵ منتشر کرده، پنج برابر پیشنهاد شده است. این پیش‌نویس همچنین برای پرداخت‌یار نوع دوم امکان ارائه خدمت «حساب‌یاری» را در نظر گرفته است. خبر این پیش‌نویس در ۱۰ آبان ۱۴۰۵ منتشر شده، اما متن منبع تأکید دارد که این سند هنوز نهایی و لازم‌الاجرا نشده و تاریخ و شماره جلسه تصویب هیئت عالی بانک مرکزی در آن تکمیل نشده است.
جزئیات خبر
بر اساس پیش‌نویس، حداقل سرمایه پرداخت‌یار نوع اول از ۱۰ میلیارد تومان به ۵۰ میلیارد تومان (معادل ۵۰۰ میلیارد ریال) و برای نوع دوم از ۱۰۰ میلیارد تومان به ۵۰۰ میلیارد تومان (معادل ۵ هزار میلیارد ریال) افزایش می‌یابد. نسبت سرمایه نوع دوم به نوع اول در این نسخه همچنان ده برابر باقی مانده است.
در مقایسه با پیش‌نویس تابستان ۱۴۰۴، تعداد شرکای زیرساختی مجاز نیز کاهش یافته است. پرداخت‌یار نوع اول به‌جای چهار شرکت PSP می‌تواند حداکثر با سه شرکت قرارداد داشته باشد و این سقف برای نوع دوم از هشت به پنج شرکت کاهش یافته است. این سقف‌ها به حساب ویژه پرداخت‌یاری مربوط‌اند و به حساب ویژه حساب‌یاری تعمیم داده نشده‌اند.
ماده ۱۰ پیش‌نویس، افزایش سرمایه از محل آورده نقدی، سود انباشته، مطالبات حال‌شده سهامداران و مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌های عملیاتی متعلق به پرداخت‌یار را مجاز می‌داند. سهم تجدید ارزیابی در افزایش سرمایه جاری حداکثر ۵۰ درصد تعیین شده، با این استثنا که تا سقف حداقل سرمایه ماده ۸ محدودیت ۵۰ درصدی اعمال نمی‌شود.
مهم‌ترین تغییر این پیش‌نویس، حساب‌یاری است. بر اساس متن منبع، پرداخت‌یار نوع دوم می‌تواند وجوه کسب‌وکارهای متقاضی را دریافت، به‌صورت امانی در حساب ویژه نگهداری و با مشتریان همان کسب‌وکارها تسویه کند. وجوه حساب‌یاری متعلق به پرداخت‌یار نیست و نمی‌توان آن را برای سرمایه‌گذاری، اعطای تسهیلات، وثیقه‌گذاری یا تأمین هزینه‌های جاری مصرف کرد. پیش‌نویس همچنین این وجوه را در برابر توقیف بابت دیون یا ورشکستگی پرداخت‌یار مصون اعلام کرده است.
برای فعالیت حساب‌یاری، پرداخت‌یار نوع دوم باید پیش از درخواست با یک مؤسسه اعتباری توافق‌نامه کند و موافقت کتبی بانک مرکزی را بگیرد. افتتاح حساب ویژه حساب‌یاری نیز به موافقت کتبی بانک مرکزی وابسته است. متن منبع همچنین به الزامات گزارش‌دهی روزانه، صورت‌های مالی شش‌ماهه حسابرسی‌شده و سامانه نظارتی اختصاصی اشاره دارد.
این خبر برای کسب‌وکار شما یعنی چه؟
برای مدیران مالی و حسابداران کسب‌وکارهایی که از خدمات پرداخت استفاده می‌کنند، مهم‌ترین نکته تداوم خدمت است. اگر پرداخت‌یار فعلی شما نوع اول باشد، افزایش سرمایه و کاهش سقف شرکای زیرساختی می‌تواند بر ساختار همکاری‌ها و انعطاف عملیاتی آن اثر بگذارد. این اثر به شرایط نهایی و نحوه اجرای مقررات بستگی دارد و در حال حاضر قطعی نیست.
برای کسب‌وکارهایی که در آینده ممکن است با پرداخت‌یار نوع دوم کار کنند، ثبت دقیق جریان وجوه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بر اساس پیش‌نویس، حقوق اشخاص باید در سامانه‌های حسابداری و بانکی به‌درستی ثبت شود و وجوه امانی از دارایی‌های خود پرداخت‌یار تفکیک شود. این موضوع بر مغایرت‌گیری، کنترل دسترسی و گزارش‌های مالی اثر مستقیم دارد.
برای صاحبان و سهامداران پرداخت‌یارها، این پیش‌نویس موضوع تأمین سرمایه را جدی‌تر می‌کند. افزایش حداقل سرمایه، شروط مالکیت و الزامات موافقت پیشینی بانک مرکزی برای عرضه خدمات «جدید و ویژه» بر برنامه‌ریزی مالی و زمان‌بندی توسعه محصول اثر می‌گذارد.
چه کارهایی باید انجام داد؟
- پیگیری نسخه نهایی مقررات و تاریخ لازم‌الاجرا شدن آن از منابع رسمی بانک مرکزی
- بررسی قرارداد فعلی با پرداخت‌یار، از جمله تعهدات تسویه و شرایط تداوم خدمت
- ارزیابی اثر احتمالی تغییرات بر برنامه نقدینگی و زمان‌بندی پرداخت‌ها
- بازبینی ثبت حساب‌ها و روش مغایرت‌گیری وجوه دریافتی و پرداختی در حسابداری
- بررسی ساختار سرمایه پرداخت‌یار برای شرکای فعلی و آماده‌سازی گزینه‌های تأمین مالی
برای پایش جریان وجوه و کنترل پرداخت‌ها، استفاده از نرم‌افزار خزانه‌داری می‌تواند به شفاف‌سازی وضعیت حساب‌ها کمک کند. همچنین، بررسی پیش‌بینی جریان نقدی در شرایط تغییر مقررات، می‌تواند از کسری نقدینگی جلوگیری کند.
پرسش‌های رایج
آیا این مقررات هم‌اکنون اجرا می‌شود؟
خیر. منبع خبر این متن را پیش‌نویس معرفی کرده و تأیید نمی‌کند که تصویب شده یا لازم‌الاجرا است. بنابراین باید میان جهت‌گیری پیشنهادی بانک مرکزی و قواعد لازم‌الاجرا تفاوت گذاشت.
آیا پرداخت‌یار نوع اول می‌تواند حساب‌یاری ارائه کند؟
بر اساس پیش‌نویس، پرداخت‌یار نوع اول از امکان حساب‌یاری برخوردار نمی‌شود و تعداد حساب‌های ویژه پرداخت‌یاری و قراردادهای مجاز آن نیز کاهش می‌یابد.
وجوه حساب‌یاری متعلق به چه کسی است؟
بر اساس متن منبع، وجوه حساب‌یاری متعلق به پرداخت‌یار نیست و نمی‌توان آن را برای سرمایه‌گذاری، تسهیلات یا تأمین هزینه‌های جاری مصرف کرد. پیش‌نویس همچنین این وجوه را در برابر توقیف بابت دیون یا ورشکستگی پرداخت‌یار مصون اعلام کرده است.
برای مطالعه بیشتر درباره وضعیت بازار پرداخت، می‌توانید به افت درآمد شرکت‌های PSP بورسی در مهرماه ۱۴۰۵ نیز مراجعه کنید.
