بانک مرکزی اعلام کرد مجموع تسهیلات و ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای شبکه بانکی در هفت ماه نخست ۱۴۰۵ بیش از ۹ هزار و ۶۸۰ همت بوده و ۷۵ درصد رشد داشته است. رشد خود تسهیلات بانکی حدود ۶۶ درصد گزارش شده و این آمار برای ثبت تعهدات، نقدینگی و گزارشگری مالی بنگاه‌ها اهمیت دارد.
بر اساس اطلاعیهٔ بانک مرکزی در ۱۹ آبان ۱۴۰۵، وحید ماجد، معاون سیاست‌گذاری پولی این بانک، اعلام کرد مجموع تسهیلات و ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای شبکهٔ بانکی در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ بیش از ۹ هزار و ۶۸۰ همت بوده است. به گفتهٔ او این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۵ درصد افزایش یافته است.
نکتهٔ مهم: رشد ۷۵ درصدی مربوط به مجموع تسهیلات و ابزارهای زنجیره‌ای است و تنها به تسهیلات بنگاه‌ها محدود نمی‌شود. این مجموع، تسهیلات پرداخت‌شده به مصرف‌کنندگان نهایی را هم دربر می‌گیرد.
ترکیب تأمین مالی و سهم کسب‌وکارها
از مجموع تأمین مالی اعلام‌شده، حدود ۹ هزار و ۲۴۱ همت به تسهیلات بانکی اختصاص داشته است. رشد این بخش نسبت به دورهٔ مشابه سال قبل حدود ۶۶ درصد بوده است.
ماجد گفت از کل تسهیلات پرداخت‌شده، ۷۷.۴ درصد به صاحبان کسب‌وکار و ۲۲.۶ درصد به مصرف‌کنندگان نهایی رسیده است. حدود ۸۴.۶ درصد از تسهیلات صاحبان کسب‌وکار نیز برای تأمین سرمایهٔ در گردش به کار رفته است.
حمایت از بنگاه‌های آسیب‌دیده از جنگ
بانک مرکزی از کارسازی ۴۹۴ همت انواع تسهیلات، اعتبارات و ابزارهای تأمین مالی برای بنگاه‌های آسیب‌دیده از جنگ خبر داده است. این رقم مجموع حمایت‌ها و ابزارهای مالی کارسازی‌شده است و به معنای پرداخت نقدی تمام آن به بنگاه‌ها نیست. به گفتهٔ ماجد، میزان استفادهٔ واقعی از منابع به نیاز بنگاه‌ها و تعامل آن‌ها با بانک‌ها بستگی دارد.
در بخش مشخص‌تری، ۲۶ بنگاه آسیب‌دیده برای دریافت حمایت معرفی شده‌اند. تا ۱۶ آبان ۱۴۰۵ حدود ۱۱.۳ همت تسهیلات به آن‌ها پرداخت شده و تعهدات مربوط به آن‌ها به حدود ۱۱.۸ همت رسیده است. ماجد از استمهال تسهیلات، تعویق پرداخت مالیات و تعدیل برخی سخت‌گیری‌های مقرراتی نیز به‌عنوان اقدامات حمایتی نام برد. جزئیات اجرای تعویق مالیات در منبع نیامده است.
ابزارهای زنجیره‌ای و سایر برنامه‌ها
به گفتهٔ ماجد، عملکرد ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا هفتهٔ منتهی به ۸ آبان به حدود ۴۳۹.۴ همت رسیده است. این رقم در دورهٔ مشابه سال ۱۴۰۴ حدود ۴۰.۹ همت بود، یعنی حدود ۱۰.۷ برابر. تأمین مالی زنجیره‌ای به روش‌هایی گفته می‌شود که اعتبار در آن‌ها به جریان خرید و فروش و مطالبات بنگاه‌ها در زنجیرهٔ تولید گره می‌خورد. برای مرور یکی از این ابزارها می‌توانید خبر برات الکترونیکی در تأمین مالی زنجیرهٔ تولید را ببینید. ماجد تأکید کرد افزایش حجم اعتبارات به‌تنهایی نشانهٔ رشد تولید یا بهبود بهره‌وری نیست.
او همچنین گفت در پی تصمیم دولت برای انتقال یارانهٔ کالاهای اساسی به انتهای زنجیرهٔ مصرف، حدود ۷۰۰ همت برای تأمین مالی بنگاه‌های مشمول این سیاست اختصاص می‌یابد. وزارت صنعت، معدن و تجارت حدود ۱۷ هزار بنگاه را برای دریافت حمایت معرفی کرده است. برای بنگاه‌های معرفی‌شده از سوی وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت، در مجموع ۲ هزار و ۳۶۵ همت منابع در نظر گرفته شده و بخشی از این فهرست با فهرست وزارت صمت مشترک است. تعداد تسهیلات پرداخت‌شده به بنگاه‌های معرفی‌شده بیش از ۴۲ هزار فقره اعلام شد.
ماجد دربارهٔ علت دریافت‌نکردن تسهیلات از سوی برخی متقاضیان گفت داشتن چک برگشتی، بدهی غیرجاری یا رعایت‌نکردن ضوابط بانکی می‌تواند مانع پرداخت شود.
این خبر برای کسب‌وکار شما یعنی چه؟
این خبر بیشتر به بنگاه‌هایی مربوط است که تسهیلات بانکی یا ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای دارند یا قصد دریافت آن‌ها را دارند. چون بخش عمدهٔ تسهیلات کسب‌وکارها صرف سرمایهٔ در گردش شده، ثبت دقیق تعهدات و پیش‌بینی نقدینگی در واحد مالی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. رشد حجم اعتبارات به معنای دسترسی خودکار همهٔ بنگاه‌ها به منابع نیست.
اقدام‌های پیشنهادی ما
موارد زیر توصیهٔ سردبیری ماست و در اطلاعیهٔ بانک مرکزی نیامده است.
- تسهیلات، تعهدات و سررسید بازپرداخت‌ها را در دفاتر به‌روز نگه دارید تا در صورت درخواست بانک قابل ارائه باشد. اگر نرم‌افزار مالی به کار می‌برید، نرم‌افزار صورت‌های مالی می‌تواند در گزارشگری این اقلام کمک کند.
- وضعیت چک‌ها را بررسی کنید، چون چک برگشتی از موانع اعلام‌شده است. راهنمای چک صیادی و اتصال به نرم‌افزار حسابداری برای این بررسی مفید است.
- بدهی‌های غیرجاری را شناسایی کنید و با بانک تعیین تکلیف کنید.
- نیاز سرمایهٔ در گردش را پیش‌بینی کنید و درخواست را بر پایهٔ نیاز واقعی تنظیم کنید. در این زمینه نرم‌افزار خزانه‌داری می‌تواند به پیگیری سررسیدها و نقدینگی کمک کند.
- اگر از استمهال تسهیلات یا تعویق مالیات بهره‌مند شده‌اید، شرایط دقیق آن را از بانک یا سازمان مالیاتی بگیرید و با حسابرس یا مشاور مالیاتی دربارهٔ نحوهٔ ثبت و افشای آن مشورت کنید.
- اگر شرکت شما در فهرست بنگاه‌های معرفی‌شده است، ضوابط و مدارک لازم را مستقیم از بانک یا نهاد معرفی‌کننده پیگیری کنید.
پرسش‌های رایج
آیا رشد ۷۵ درصدی فقط مربوط به تسهیلات بنگاه‌هاست؟
خیر. این رشد به مجموع تسهیلات و ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای شبکهٔ بانکی مربوط است و مصرف‌کنندگان نهایی را هم شامل می‌شود. رشد تسهیلات بانکی حدود ۶۶ درصد اعلام شده است.
آیا کل ۴۹۴ همت به بنگاه‌ها پرداخت شده است؟
خیر. این رقم مجموع حمایت‌ها و ابزارهای کارسازی‌شده است و به معنای پرداخت نقدی تمام آن نیست.
آیا افزایش اعتبارات نشانهٔ رشد تولید است؟
به گفتهٔ ماجد، افزایش حجم اعتبارات به‌تنهایی نشانهٔ رشد تولید یا بهبود بهره‌وری نیست.
