عملکرد ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید در هفت ماه نخست ۱۴۰۵ به بیش از ۴۰۰ همت رسیده و نزدیک به سه‌چهارم آن به برات الکترونیکی تعلق دارد. این خبر گزارشی آماری است و مدیران مالی می‌توانند از آن برای بازبینی شیوهٔ تسویه و پیش‌بینی نقدینگی استفاده کنند.
عملکرد ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ به بیش از ۴۰۰ همت رسیده است. بر پایهٔ آمار منتشرشده از سوی بانک مرکزی در ۲۳ آبان ۱۴۰۵، نزدیک به سه‌چهارم این عملکرد به برات الکترونیکی اختصاص دارد. سه ابزار دیگر، یعنی اوراق گام، کارت رفاهی متصل به اوراق گام و فاکتورینگ، روی‌هم حدود یک‌چهارم آن را تشکیل می‌دهند.
سهم برات الکترونیکی از عملکرد هفت‌ماهه
ارزش عملکرد چهار ابزار در هفت ماه نخست ۱۴۰۵ حدود ۴۰۰٫۳ همت بوده است. این رقم در مدت مشابه سال ۱۴۰۴ حدود ۳۴٫۴ همت بود و به ۱۱٫۶ برابر رسیده است.
برات الکترونیکی با حدود ۲۹۷٫۵ همت بیشترین سهم را دارد، یعنی ۷۴٫۳ درصد از مجموع عملکرد هفت‌ماهه. عملکرد این ابزار در مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۶٫۶ همت بود و ارزش برات‌های الکترونیکی صادرشده حدود ۱۷٫۹ برابر شده است.
برات الکترونیکی زنجیره تولید از ابتدای سال ۱۴۰۴ عملیاتی شده و انتقال کامل یا بخشی از اعتبار میان حلقه‌های زنجیره را ممکن می‌کند. به گفتهٔ بانک مرکزی، این ابزار در تسویه معاملات فولاد، دام و طیور، خودرو، محصولات پالایشگاهی، لوازم خانگی، برق و الکترونیک و صنایع غذایی به کار رفته است. زیرساخت استفاده از آن برای تسویه معاملات اعتباری بورس کالا و بورس انرژی نیز فراهم شده است.
اوراق گام، کارت رفاهی و فاکتورینگ
اوراق گام
بر اساس توضیحات بانک مرکزی، عملکرد اوراق گام از ۷۹ همت فراتر رفته و نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳۶۶ درصد افزایش یافته است. این رقم نزدیک به یک‌پنجم مجموع چهار ابزار است و ۱۹ بانک در صدور این اوراق فعال‌اند.
در جدول منتشرشده، رقم هفت‌ماهه اوراق گام ۷۰٫۶۲ همت درج شده است. رقم ۷۹٫۶۲ همت از تطبیق جمع کل و رشد اعلامی بازسازی شده و هنوز تأیید رسمی ندارد. با رقم جدول، جمع چهار ردیف ۳۹۱٫۲۹ همت می‌شود، یعنی حدود ۹ همت کمتر از جمع اعلامی.
کارت رفاهی متصل به اوراق گام
این ابزار حدود ۱۸ همت عملکرد داشته، در حالی که در مدت مشابه سال گذشته حدود ۶۵۰ میلیارد تومان بود؛ یعنی حدود ۲۷٫۸ برابر. با این حال سهم آن از کل حدود ۴٫۵ درصد است. رقم ۱۸ همت در جدول صرفاً مربوط به بانک رفاه کارگران است و نمی‌توان آن را عملکرد همهٔ بانک‌های دارای این خدمت دانست. به گفتهٔ بانک مرکزی، چهار بانک این ابزار را تجاری‌سازی کرده‌اند و ۱۰ بانک دیگر در مرحلهٔ نهایی‌سازی و آزمون فنی هستند.
فاکتورینگ
فاکتورینگ یا پذیرش مطالبات قراردادی با حدود ۵٫۲ همت کمترین سهم را دارد و تنها ۱٫۳ درصد از مجموع عملکرد را تشکیل می‌دهد.
این خبر برای کسب‌وکار شما یعنی چه؟
این خبر گزارش آماری است و مقرره یا تکلیف تازه‌ای برای حسابداری، مالیات یا گزارشگری شرکت‌ها اعلام نکرده است. منبع دربارهٔ اثر این ابزارها بر هزینهٔ تأمین مالی یا وصول مطالبات هم توضیحی نداده است. با این حال، شرکت‌های فعال در حوزه‌های نام‌برده ممکن است با رایج‌تر شدن برات الکترونیکی در تسویه معاملات روبه‌رو شوند. بهتر است شیوهٔ تسویه و زمان‌بندی جریان نقدی خود را بررسی کنند.
چه کارهایی باید انجام داد؟
- بدهی‌ها و مطالبات قراردادی را مرور کنید تا روشن شود کدام معاملات احتمالاً با برات الکترونیکی یا واگذاری مطالبات تسویه می‌شوند.
- پیش‌بینی جریان نقدی را با زمان‌بندی احتمالی تسویه‌ها به‌روز کنید؛ ابزارهایی مانند نرم‌افزار خزانه‌داری می‌توانند در این پیگیری کمک کنند.
- پیش از ثبت هر معامله با این ابزارها، مدارک بانکی و قراردادی را کنترل کنید و نحوهٔ ثبت حسابداری آن را با حسابدار یا مشاور مالی هماهنگ کنید.
- شرایط پذیرش، نرخ‌ها و امکان استفاده را مستقیماً از بانک خود بپرسید، زیرا منبع این جزئیات را ارائه نکرده است.
پرسش‌های رایج
آیا رقم ۷۹ همت اوراق گام قطعی است؟
خیر. رقم جدول ۷۰٫۶۲ همت است و رقم ۷۹٫۶۲ همت از تطبیق جمع کل و رشد اعلامی بازسازی شده و هنوز تأیید رسمی ندارد.
آیا عملکرد ۱۸ همتی کارت رفاهی کل بازار را نشان می‌دهد؟
خیر. این رقم در جدول بانک مرکزی صرفاً مربوط به بانک رفاه کارگران است.
آیا ۷٫۸ همت تأمین ارز در قبال اوراق گام به مجموع ۴۰۰ همت اضافه می‌شود؟
خیر. این رقم مربوط به دوره‌ای از آغاز اجرای مصوبات تا پایان مهر ۱۴۰۵ است و سرفصل مستقلی در مجموع چهار ابزار نیست.
