بازار تامین مالی جمعی در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با ثبت ۲۷ همت برای بیش از هزار شرکت رشد سه‌برابری داشت. سهم شرکت‌های فناوری و اقتصاد دیجیتال از این بازار همچنان محدود است.

بازار تامین مالی جمعی در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با ثبت ۲۷ همت تامین مالی برای بیش از هزار شرکت، رشد سه‌برابری را تجربه کرد. به گفتهٔ کارشناسان و فعالان این حوزه، این رشد نشان‌دهندهٔ تغییر الگوی تامین مالی بنگاه‌ها و تثبیت جایگاه این ابزار در بازارهای مالی کشور است. با این حال، سهم شرکت‌های فناوری و اقتصاد دیجیتال از این مسیر همچنان محدود است.

رشد بازار و عوامل آن

به گزارش پیوست، فعالان بازار رشد را ناشی از افزایش تقاضای بنگاه‌های اقتصادی در شرایط تورمی، سرعت و انعطاف این ابزار و افزایش شناخت و تجربه از بازار می‌دانند. پوریا ناگهی، رئیس هیات‌مدیرهٔ انجمن تامین مالی جمعی، می‌گوید در شرایطی که دریافت تسهیلات بانکی دشوار شده، این ابزار توانسته بخشی از خلأ پولی شرکت‌ها، به‌ویژه شرکت‌های آسیب‌دیده، را تامین کند.

به گفتهٔ او، نرخ تامین مالی جمعی در مقایسه با نرخ تورم و افزایش سقف تامین مالی هر شرکت از ۱۰۰ به ۲۰۰ میلیارد تومان، این گزینه را جذاب‌تر کرده و امکان ارائهٔ طرح‌های بزرگ‌تر را فراهم آورده است. مهدی سالاری، مدیرعامل اینوستوران، رشد را نتیجهٔ سرعت و انعطاف نسبت به روش‌های سنتی و تجربهٔ چند سال گذشته در ارزیابی طرح‌ها و مدیریت ریسک می‌داند.

در مقابل، سینا قدس، مدیر تامین مالی جمعی کارن‌کراد، تأکید می‌کند که افزایش حجم ریالی لزوماً به معنای توسعهٔ واقعی بازار نیست و بخشی از آن می‌تواند ناشی از تورم باشد.

ریسک، بازدهی و نقدشوندگی

طبق اظهارات مطرح‌شده، نرخ نکول در این بازار زیر یک درصد و بازدهی سالانه حدود ۴۵ درصد است. قدس تأکید کرده نرخ نکول پایین به معنای بدون ریسک بودن نیست و سرمایه‌گذار باید اعتبار مجریان طرح، کیفیت تضامین، زمان‌بندی پرداخت سود و نقدشوندگی را هم بسنجد. به گفتهٔ سالاری، پول سرمایه‌گذار معمولاً تا سررسید بلوکه می‌ماند و نرخ نکول پایین تضمین‌شده نیست.

فعالان بازار توسعهٔ بازار ثانویهٔ گواهی‌های شراکت را از مهم‌ترین پیش‌نیازهای رشد این بازار می‌دانند. به گفتهٔ آنان، امکان خرید و فروش گواهی‌ها پیش از سررسید می‌تواند نقدشوندگی را بالا ببرد و زمینهٔ ورود سرمایه‌گذاران جدید را فراهم کند.

چه شرکت‌هایی متقاضی‌اند؟

صنایعی مانند مواد غذایی، شیمیایی، بازرگانی و تجهیزات پزشکی از متقاضیان قابل‌توجه هستند و منابع را برای سرمایهٔ در گردش، خرید مواد اولیه، تکمیل سفارش‌های تولید، افزایش ظرفیت فروش یا اجرای قراردادهای تجاری به کار می‌گیرند. ناگهی یکی از دلایل سهم محدود شرکت‌های فناوری را تناسب بیشتر ساختار فعلی با مدل کسب‌وکار شرکت‌های تولیدی و بازرگانی می‌داند، چون طرح‌های این بازار دورهٔ اجرای مشخص، جریان نقدی نسبتاً قابل پیش‌بینی و توان بازپرداخت در سررسید معین دارند.

این خبر برای کسب‌وکار شما یعنی چه؟

اگر شرکت شما تامین مالی جمعی را در نظر دارد، این منبع با زمان‌بندی مشخص پرداخت سود و بازپرداخت در سررسید همراه است؛ بنابراین واحد مالی باید این تعهدات را در برنامهٔ پرداخت‌ها و پیش‌بینی نقدی لحاظ کند. اگر سرمایه‌گذار هستید، بلوکه‌ماندن پول تا سررسید و نبود تضمین برای نرخ نکول پایین، از نکات اصلی است.

اقدام‌های پیشنهادی

  • تعهدات سود دوره‌ای و بازپرداخت اصل سرمایه را با برنامهٔ نقدی شرکت تطبیق دهید.
  • هزینهٔ این منبع را با نرخ تورم و سایر گزینه‌های تامین مالی مقایسه کنید.
  • پیش از ورود به هر طرح، اعتبار مجریان، کیفیت تضامین و نقدشوندگی را بررسی کنید.
  • در صورت سرمایه‌گذاری، بلوکه‌شدن وجه تا سررسید را در برنامهٔ مالی لحاظ کنید.