عملکرد چهار ابزار تأمین مالی زنجیره تولید در هفت ماه نخست ۱۴۰۵ به بیش از ۴۰۰ همت رسید که حدود ۱۱٫۶ برابر مدت مشابه پارسال است. با این حال، مجموع عملکرد هنوز به هدف متناسب با هفت ماه نرسیده و فاصله ابزارها با سهمیه‌هایشان یکسان نیست.

عملکرد ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید در هفت ماه نخست ۱۴۰۵ به بیش از ۴۰۰ همت رسید؛ حدود ۱۱٫۶ برابر مدت مشابه پارسال. با وجود این افزایش، مجموع عملکرد هنوز به هدف متناسب با هفت ماه نرسیده است. این ابزارها برای کاهش وابستگی بنگاه‌ها به تسهیلات نقدی و تسهیل گردش اعتبار در زنجیره تولید توسعه یافته‌اند.

رشد نسبت به پارسال

براساس گزارش بانک مرکزی در ۲۳ آبان ۱۴۰۵، مجموع عملکرد چهار ابزار برات الکترونیکی، اوراق گام، کارت رفاهی و فاکتورینگ در هفت ماه نخست سال گذشته حدود ۳۴٫۳ همت بود. بانک مرکزی رشد امسال را ۱۰۶۴٫۶ درصد اعلام کرده است.

سهمیه سالانه و هدف هفت‌ماهه

سهمیه سالانه این چهار ابزار برای ۱۴۰۵ معادل ۸۷۰ همت تعیین شده است: ۴۵۰ همت برات الکترونیکی، ۲۲۰ همت اوراق گام، ۱۳۰ همت کارت رفاهی متصل به گام و ۷۰ همت فاکتورینگ.

عملکرد بیش از ۴۰۰ همتی تا پایان مهر حدود ۴۶ درصد این سهمیه را پوشش می‌دهد. اگر سهمیه سالانه به نسبت هفت ماه تعدیل شود، هدف دوره ۵۰۷٫۵ همت می‌شود و تحقق آن حدود ۷۹ درصد است. این دو درصد مبنای متفاوتی دارند. رقم ۴۶ درصد تحقق سهمیه کل سال را نشان می‌دهد و رقم ۷۹ درصد عملکرد را با سهم هفت‌ماهه همان سهمیه مقایسه می‌کند. مبنای دوم از تقسیم یکنواخت سهمیه میان ماه‌های سال به دست می‌آید و برنامه ماهانه بانک‌ها را نشان نمی‌دهد. ارقام گرد شده‌اند.

سهم و وضعیت هر ابزار

  • برات الکترونیکی: بیش از ۲۹۷ همت، حدود ۶۶ درصد سهمیه سالانه ۴۵۰ همتی. هدف متناسب با هفت ماه برای این ابزار ۲۶۲٫۵ همت است و عملکرد حدود ۳۵ همت بیشتر از آن بوده است. برات حدود ۱۱۳ درصد هدف را محقق کرده و تنها ابزاری است که از آن عبور کرده است.
  • اوراق گام: بیش از ۷۹ همت؛ سهمیه سالانه ۲۲۰ همت. بانک مرکزی ۱۹ بانک را در صدور آن فعال اعلام کرده است.
  • کارت رفاهی متصل به گام: ۱۸٫۰۴ همت از سهمیه ۱۳۰ همتی؛ حدود یک‌چهارم هدف متناسب. این کارت در چهار بانک تجاری‌سازی شده است.
  • فاکتورینگ: ۵٫۱۶ همت از سهمیه ۷۰ همتی؛ حدود یک‌هشتم هدف متناسب. عملکرد آن در چهار بانک ثبت شده است.

با مبنای ۴۰۰ همت، نزدیک به سه‌چهارم عملکرد به برات الکترونیکی و حدود یک‌پنجم به گام مربوط است. سهم مجموع کارت رفاهی و فاکتورینگ کمتر از شش درصد است. این سهم‌ها تقریبی‌اند و از آن‌ها نمی‌توان سهم هر ابزار از کل تأمین مالی تولید یا تسهیلات شبکه بانکی را نتیجه گرفت.

برات الکترونیکی از ابتدای ۱۴۰۴ برای تأمین سرمایه در گردش اشخاص حقیقی و حقوقی عملیاتی شده و انتقال کامل یا بخشی از اعتبار را میان حلقه‌های زنجیره ممکن می‌کند. بانک مرکزی عمده استفاده از آن را در صنایع فولاد، دام و طیور، خودرو، محصولات پالایشگاهی، لوازم خانگی، برق و الکترونیک و مواد غذایی اعلام کرده و بستر آن برای تسویه معاملات اعتباری بورس کالا و بورس انرژی نیز فراهم شده است. برای تحلیل بیشتر سهم این ابزار، برات الکترونیکی ۷۴ درصد تأمین مالی زنجیره تولید را در هفت ماه ۱۴۰۵ در اختیار گرفت را ببینید.

این خبر برای کسب‌وکار شما یعنی چه؟

گزارش پیامد مستقیم مالیاتی یا گزارشگری برای بنگاه‌ها را بیان نکرده است. اگر شرکتی با خریداران و تأمین‌کنندگان خود در زنجیره معامله دارد، برات الکترونیکی و فاکتورینگ می‌توانند شیوه تسویه مطالبات و تعهدات را تغییر دهند. رشد عملکرد این ابزارها به‌تنهایی به معنای تغییر شرایط هر بنگاه نیست.

چه کارهایی باید انجام داد؟

  • بررسی کنید آیا تسویه معاملات زنجیره‌ای شرکت با برات الکترونیکی قابل انجام است؛ این ابزار انتقال کامل یا بخشی از اعتبار را ممکن می‌کند.
  • اگر شرکت مطالبات قراردادی از کارفرمایان دارد، امکان واگذاری آن‌ها از مسیر فاکتورینگ را بسنجید و توجه کنید که عملکرد این ابزار فعلاً محدود است.
  • پیش از تصمیم‌گیری، به این نکته توجه کنید که گزارش منتشرشده درباره هزینه تأمین مالی برای بنگاه‌ها اطلاعاتی نداده است.

پرسش‌های رایج

چرا دو عدد ۴۶ و ۷۹ درصد با هم متفاوت‌اند؟

۴۶ درصد نسبت عملکرد به کل سهمیه سالانه است. ۷۹ درصد نسبت عملکرد به هدف هفت‌ماهه است که از تقسیم یکنواخت سهمیه سالانه به دست می‌آید و برنامه ماهانه بانک‌ها را نشان نمی‌دهد.

کدام ابزار از هدف متناسب هفت‌ماهه عبور کرده است؟

برات الکترونیکی با حدود ۱۱۳ درصد تحقق هدف. کارت رفاهی حدود یک‌چهارم و فاکتورینگ حدود یک‌هشتم این هدف را محقق کرده‌اند.

آیا از این ارقام می‌توان سهم هر ابزار از کل تأمین مالی را نتیجه گرفت؟

خیر. این ارقام فقط توزیع عملکرد میان چهار ابزار را نشان می‌دهند و برای چنین مقایسه‌ای اطلاعات کل بازار هم لازم است.